جمال الدين محمد الخوانساري
50
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
9454 ما ضلّ من استشار . گمراه نشود هر كه مشورت كند ، ممكن است مراد باين نيز مشورت با خداى سبحانه باشد بنحو دويم استخاره ، وممكن است مراد مشورت عقلا باشد واين ظاهرترست . 9455 ما أذنب من اعتذر . گناه نكردن كسى كه عذر گويد يعنى بايد عذر أو را پذيرفت وبعد از عذر گفتن بمنزلهء اينست كه گناه نكرده . 9456 ما أعتب من افتقر . راضى گردانيده نشده كسى كه بپوشاند گناه را يعنى عفو كند آنرا ودر گذرد از آن ، ممكنست كه مراد اين باشد كه : كسى كه گناهى كرد نسبت بكسى وأو عفو كرد ودرگذشت از آن ، مجرّد اين دليل رضا وخشنودى أو نمىشود بسيارست كه با وجود آزردگى از أو عفو ميكند وانتقام نمىكشد پس اگر ممكن باشد راضى گردانيدن أو بعذر خواهى يا غير آن بايد كرد وممكنست كه « أعتب » بصيغهء معلوم خوانده شود ترجمه اين باشد كه : راضى نگردانيده كسى كه درگذرد از گناه يعنى مجرّد همين سبب رضا وخشنودى كامل حق تعالى يا آن گنهكار نمىشود رضا وخشنودى كامل حق تعالى يا آن گنهكار وقتيست كه احسانى نيز باو بشود تا در عوض بدى أو نيكى باو كرده باشد كه اين كمال مروّت واحسانست . 9457 ما أصيب من صبر . مصيبت زده نشده كسى كه صبر كند يعنى در حقيقت مصيبتى باو نرسيده زيرا كه از عهدهء مفاسد مصيبتها مثل شماتت أعداء وتعب وزحمت وسبكى وخفّت جزع وقلق واضطراب فارغ باشد وبازاى أصل آن مصيبت وصبر بر آن چندان اجر